Op maandag 7 september vond in de gemeente Hulst een raadsinformatiebijeenkomst plaats over twee belangrijke veiligheidsthema’s. Eerst werd het Concept Regionaal Risicoprofiel Zeeland 2027–2030 toegelicht. Daarna stond de veiligheid van vrouwen, huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties centraal.
Dit tweede onderwerp was op verzoek van ABGH op de agenda geplaatst. Veiligheid gaat voor ons namelijk niet alleen over wat er op straat gebeurt. Ook achter de voordeur moet iedereen zich veilig kunnen voelen.
Wij bedanken de medewerkers van Veiligheidsregio Zeeland voor hun heldere toelichting op het Regionaal Risicoprofiel. Ook bedanken wij Wendy van Geertruij en Maaike Geene voor hun zorgvuldige presentatie over vrouwveiligheid, huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties en voor het beantwoorden van de vragen vanuit de raad.
Welke risico’s komen op Zeeland af?
Tijdens het eerste deel van de avond werd het nieuwe Regionaal Risicoprofiel van Veiligheidsregio Zeeland besproken. In dit profiel worden 35 risico’s verdeeld over vijf thema’s in kaart gebracht.
Zeeland heeft een bijzonder risicoprofiel. We wonen in een delta, hebben havens en chemische industrie, veel vitale infrastructuur, internationale verbindingen en een bevolking die relatief verspreid en vergrijsd is. Bovendien verblijven er tijdens toeristische perioden veel meer mensen in onze provincie.
Risico’s stoppen ook niet bij de gemeente-, provincie- of landsgrens. Zeeland is sterk afhankelijk van verbindingen met andere gebieden en van voorzieningen zoals elektriciteit, water, telecommunicatie en bereikbare infrastructuur. Ook digitale afhankelijkheid, extreem weer, overstromingen, natuurbranden, infectieziekten en incidenten met gevaarlijke stoffen maken deel uit van het risicobeeld.
De belangrijkste boodschap van de avond was duidelijk: de grootste kwetsbaarheid zit niet altijd in één afzonderlijk risico, maar vooral in de manier waarop verschillende risico’s elkaar kunnen versterken. Wanneer bijvoorbeeld stroom, communicatie en bereikbaarheid tegelijk worden geraakt, kunnen de gevolgen snel oplopen.
Voor ABGH is het belangrijk dat niet alleen over inwoners wordt gesproken, maar ook mét inwoners. Goede voorbereiding betekent dat mensen weten wat zij zelf kunnen doen en waar zij betrouwbare informatie kunnen vinden. Daarbij moeten we ook nadenken over inwoners die minder digitaal vaardig zijn of die bij een incident extra hulp nodig hebben.
Het risicoprofiel kan richting geven, maar we kunnen niet ieder risico volledig uitsluiten. Daarom moeten we goed nadenken over prioriteiten: wat kunnen we voorkomen, waarop moeten we voorbereid zijn en hoe zorgen we dat inwoners tijdig en begrijpelijk worden geïnformeerd?
Vrouwveiligheid op verzoek van ABGH besproken
Het tweede deel van de avond ging over vrouwveiligheid, huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties. ABGH heeft om deze bijeenkomst gevraagd omdat dit een ernstig maatschappelijk onderwerp is dat blijvende politieke aandacht verdient.
Huiselijk geweld kan lichamelijk, psychisch of seksueel zijn. Bij geweld in afhankelijkheidsrelaties is er bovendien sprake van een afhankelijkheid tussen het slachtoffer en degene die het geweld pleegt. Dat maakt het vaak extra moeilijk om hulp te zoeken, grenzen te stellen of een onveilige situatie te verlaten.
Tijdens de presentatie werd benadrukt dat de aanpak de komende jaren meer moet verschuiven van reageren naar voorkomen. Preventie, vroegsignalering, samenwerking en duurzame veiligheid moeten centraal staan. Zeeland werkt daarbij ook aan een ketenbrede aanpak van dwingende controle en sluit aan bij de landelijke aanpak van femicide.
Ook omstanders kunnen een signaal afgeven
Een belangrijk punt uit de bijeenkomst is dat niet alleen slachtoffers zelf om hulp kunnen vragen. Ook familieleden, buren, vrienden, professionals en andere betrokkenen kunnen bij Veilig Thuis advies vragen of een melding doen.
Na een melding wordt onderzocht wat er speelt en welke stappen nodig zijn. Daarbij moet niet alleen naar het directe moment worden gekeken. De belangrijke vraag is ook of iemand daarna veilig kan blijven en of terugkeer naar huis verantwoord is.
Iedere situatie is anders en vraagt om maatwerk. Mogelijke maatregelen en vormen van ondersteuning zijn onder andere een tijdelijk huisverbod, het AWARE-alarmsysteem (Abused Women’s Active Response Emergency), gespecialiseerde begeleiding door het GIA-team (Geweld in Afhankelijkheidsrelaties) en opvang of ambulante begeleiding vanuit de vrouwenopvang. Daarbij moet ook aandacht zijn voor andere vormen van afhankelijkheid en uitbuiting.
De gemeente heeft hierin een belangrijke verbindende rol. Zeker bij ernstige, acute of complexe situaties moeten zorg, veiligheid, politie, hulpverlening en bestuur goed samenwerken. Korte lijnen en duidelijke verantwoordelijkheden kunnen daarbij een groot verschil maken.
Van bewustwording naar blijvende actie
De gemeente Hulst neemt jaarlijks deel aan Orange the World, de wereldwijde campagne tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Hiervoor is structureel budget beschikbaar. Ook is onderzoek gedaan naar plekken binnen de gemeente die door inwoners als onveilig worden ervaren.
Dat onderzoek vraagt nog verdere verdieping. Want een onveilige plek op een kaart zetten is slechts een begin. We moeten vervolgens samen met inwoners onderzoeken waarom een plek als onveilig wordt ervaren en wat eraan kan worden gedaan.
Ook scholen, jongerenorganisaties en maatschappelijke partners kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. Bewustwording begint immers al vroeg. Jongeren moeten leren wat gezonde relaties, grenzen, respect en gelijkwaardigheid betekenen.
Voor ABGH mag aandacht voor vrouwveiligheid niet beperkt blijven tot één campagne of één informatieavond. We willen dat inwoners betrokken blijven, dat signalen serieus worden genomen en dat duidelijk is waar mensen terechtkunnen.
Veiligheid ontstaat wanneer we risico’s tijdig herkennen, naar mensen durven luisteren en organisaties daadwerkelijk samenwerken. Zowel bij grote regionale risico’s als bij geweld dat zich achter een voordeur afspeelt, geldt hetzelfde: wegkijken is geen optie.
ABGH blijft dit onderwerp daarom volgen en onder de aandacht brengen.
Maak je je zorgen over jezelf of iemand anders? Veilig Thuis Zeeland is gratis en 24 uur per dag bereikbaar via 0800-2000. Bij direct gevaar bel je 112. Meer informatie staat op www.veiligthuiszeeland.nl.
